Identiteitscontrole bij de derdebetalersregeling: wat verandert er op 1 oktober 2026?

Vanaf 1 oktober 2026 moet een tandarts die de derdebetalersregeling elektronisch toepast, bij elk patiëntencontact de identiteit van de patiënt verifiëren, in de regel door de chip van de eID of de Kids-ID te lezen. Ontbreekt die lezing of klopt ze niet, dan verwerpt het ziekenfonds de factuur. De lezing zelf gebeurt in uw praktijksoftware. Wat het onthaal moet doen, is ervoor zorgen dat de patiënt zijn kaart bij zich heeft, en dat zegt u het best al op het moment dat de afspraak geboekt wordt.

Laatst bijgewerkt

Wat verandert er op 1 oktober 2026?

De controle wordt verplicht, en een fout kost voortaan de terugbetaling. Sinds 1 februari 2026 loopt er een monitoringfase: tandartsen konden de gegevens van de identiteitslezing al vrijwillig meesturen in het elektronische facturatiebestand, en de ziekenfondsen controleerden ze, maar een fout werd alleen ter informatie gemeld. Vanaf 1 oktober 2026 leidt een fout tot een effectieve verwerping, en wordt die facturatie niet meer aanvaard.

De verplichting geldt bij elk patiëntencontact waarvoor u de derdebetalersregeling elektronisch toepast. Rekent u een prestatie niet in derdebetaler aan, dan valt ze niet onder deze regel. De rechtsgrond is de verordening van 19 mei 2025 tot wijziging van de verordening van 28 juli 2003.

Het RIZIV zegt er uitdrukkelijk bij dat de controle in geen enkel geval tot doel heeft de toegang tot zorg te beperken. Een patiënt zonder kaart wordt dus niet weggestuurd. Het verschil zit in hoe u factureert, en daarover gaat de rest van dit artikel.

RIZIV, Tandartsen: verifieer de identiteit van uw patiënten bij derdebetaler

Welke identiteitsdocumenten gelden?

Voor een volwassene de Belgische eID of de elektronische vreemdelingenkaart, voor een kind de Kids-ID of de ISI+-kaart. De ISI+-kaart bestaat ook digitaal, in MyGov.be en in de apps van de ziekenfondsen, zodat een ouder ze op de smartphone kan tonen.

Heeft de patiënt geen van die documenten, dan vraagt het RIZIV bij voorkeur een van drie vervangers.

De volgorde is die van het RIZIV: eerst de kaart met chip, pas daarna een vervanger.
PatiëntDocument
VolwasseneBelgische eID of elektronische vreemdelingenkaart
KindKids-ID of ISI+-kaart, ook digitaal via MyGov.be of de app van het ziekenfonds
Zonder een van die kaartenAttest van sociaal verzekerde, kleefbriefje van het ziekenfonds, of attest van verlies of diefstal van de identiteitskaart

Hoe leest u de kaart, en wanneer mag u manueel invoeren?

U leest de chip, of bij een document zonder chip de datamatrixcode of de streepjescode. Heeft de patiënt geen document bij zich, dan kan de identiteit ook via itsme, als uw software dat voorziet.

Lukt geen van die lezingen en factureert u toch elektronisch in derdebetaler, dan registreert u als type lezing de manuele invoering van het INSZ-nummer. Dat is geen vrije keuze. Het mag alleen in de gevallen die het RIZIV opsomt:

  • De patiënt heeft alleen een attest van verlies of diefstal van zijn identiteitskaart.
  • Het document heeft geen chip, of een defecte chip.
  • Uw kaartlezer werkt niet.
  • Uw informaticasysteem ligt tijdelijk plat.
  • De patiënt heeft geen identiteitsmiddel bij zich, maar u hebt zijn identiteit vastgesteld.
  • Een prothese die voortijdig is afgebroken omdat de patiënt overleden is, of om dwingende medische redenen bij kanker, anodontie of oligodontie.

Wat registreert uw software bij elke lezing?

Per contact komen er vijf gegevens in het facturatiebestand: de aard van het identiteitsdocument en, als het beschikbaar is, het serienummer van de kaart; het type lezing; de reden als u een kleefbriefje gebruikt; de reden van een manuele invoering; en de datum en het uur van de lezing.

Dat werk doet uw praktijksoftware, niet uw assistente met pen en papier. Vraag vóór 1 oktober aan uw leverancier of uw versie al die velden invult, of ze itsme ondersteunt en of ze een datamatrixcode kan lezen. Welke pakketten voor elektronische facturatie erkend zijn, staat op de pagina over tandartssoftware in België.

Voor wie en wanneer hoeft het niet?

Het RIZIV sluit twee groepen patiënten en drie soorten prestaties uit:

  • Een patiënt jonger dan 3 maanden.
  • Een patiënt wiens verplichte ziekteverzekering ten laste van het buitenland is (CT1 = 18X).
  • Telefonisch advies.
  • De analyse van de gegevens en het opstellen van een behandelingsplan, met bewaring van bijlage 60 of het equivalent in het dossier.
  • De cefalometrische analyse op een vergoedbare teleradiografie, behalve de radiografie in het kader van orthodontie.

Wat zegt u de patiënt, en wanneer?

Zeg het op elk moment dat u de patiënt toch al spreekt: bij het boeken, in de bevestiging en in de herinnering. Een patiënt die het pas aan de balie hoort, heeft zijn kaart niet bij zich, en dan wordt het een manuele invoering met een reden, of een attest dat hij later moet bezorgen.

Voor de bevestiging na het boeken staat er een tekst om over te nemen bij de herinneringen voor een tandartsafspraak. De drie zinnen hieronder vullen die aan.

De herinnering blijft ingevuld onder 160 tekens uit het GSM-alfabet, dus één sms.
MomentTekst om over te nemen
Aan de telefoon, bij het boekenWilt u uw identiteitskaart meebrengen? Voor een kind is dat de Kids-ID of de ISI+-kaart.
In de herinneringTot [dag] om [uur] bij [naam praktijk]. Vergeet uw eID niet (Kids-ID of ISI+ voor een kind).
Op de website en in de voicemailBreng bij elk bezoek uw identiteitskaart mee. Voor een kind is dat de Kids-ID of de ISI+-kaart.

RIZIV, campagne ‘Naar de tandarts? Neem je identiteitskaart mee’, met affiches in het Nederlands, Frans, Engels en Duits

Wat doet Tilcao hiermee?

Tilcao leest geen kaarten en factureert niet: dat blijft in uw praktijksoftware. Wat het wel kan, is de zin over de identiteitskaart zeggen wanneer het een afspraak boekt aan de telefoon of via WhatsApp, en hem meesturen in de bevestiging en de herinnering, in de taal van de patiënt. Zo komt de patiënt met zijn kaart binnen, en hoeft uw assistente aan de balie niet uit te leggen waarom een manuele invoering een reden nodig heeft.

Wat praktijken ons vragen

Moet ik de identiteit ook controleren als ik geen derdebetalersregeling toepas?

De verplichting van 1 oktober 2026 geldt wanneer u de derdebetalersregeling elektronisch toepast, bij elk patiëntencontact. Rekent u een prestatie niet in derdebetaler aan, dan valt ze niet onder deze regel. Een patiënt correct identificeren blijft natuurlijk goede praktijk.

Wat als een patiënt zijn identiteitskaart vergeten is?

U verzorgt de patiënt gewoon. Kan hij zich via itsme identificeren en ondersteunt uw software dat, dan gebruikt u die weg. Anders mag u het INSZ-nummer manueel invoeren, als u zijn identiteit hebt vastgesteld, en registreert u de reden. Een attest van sociaal verzekerde of een kleefbriefje van het ziekenfonds is ook aanvaard.

Geldt de controle ook voor kinderen?

Ja, vanaf 3 maanden. Voor een kind leest u de Kids-ID of de ISI+-kaart. De ISI+-kaart bestaat ook digitaal, in MyGov.be en in de apps van de ziekenfondsen. Voor een baby jonger dan 3 maanden is geen controle nodig.

Wat gebeurt er met een factuur zonder correcte lezing?

Tot 30 september 2026 kreeg u alleen een melding ter informatie. Vanaf 1 oktober 2026 leidt een fout tot een effectieve verwerping: het ziekenfonds aanvaardt die facturatie in derdebetaler niet meer.

Tilcao is het besturingssysteem voor tandartspraktijken in België, met een AI-receptionist die oproepen en WhatsApp-berichten van patiënten beantwoordt in het Nederlands, het Frans en het Engels, afspraken boekt in de agenda van de praktijk en bevestigingen en herinneringen verstuurt in de taal van de patiënt.

Volgende stap

Ontdek wat uw praktijk kan automatiseren.

We brengen uw grootste administratieve lasten en omzetlekken in kaart en tonen wat Tilcao kan overnemen.

30 minuten. U brengt uw agenda mee, wij de demopraktijk.

Of bel Tilcao: +32 460 23 23 00WhatsApp

U bent de patiënt. Tilcao antwoordt dag en nacht, in het Nederlands, Frans en Engels. Gesprekken worden opgenomen. Privacy

Liever mailen? martin@tilcao.com

Boek een demo

De agenda wordt geladen