Patiëntenstop bij de tandarts: wat 230 Belgische praktijkwebsites zeggen
In september 2026 lazen we de websites van 230 Belgische tandartspraktijken. In Vlaanderen meldt 24% dat de praktijk geen nieuwe patiënten meer aanneemt, en nog eens 8% dat dat maar gedeeltelijk kan of via een wachtlijst. In Wallonië en Brussel vonden we in de steekproef geen enkele volledige patiëntenstop. Een op vier praktijken laat online boeken, en WhatsApp als contactkanaal bestaat bijna niet. Er bestaat geen officieel cijfer over patiëntenstops in België: dit is een steekproef van websites, met de marges erbij.
Laatst bijgewerkt
Hoeveel praktijken nemen geen nieuwe patiënten meer aan?
In Vlaanderen meldt een op vier praktijkwebsites een patiëntenstop: 34 van de 141. Tel de gedeeltelijke stops en de wachtlijsten erbij, en dan zegt een op drie Vlaamse praktijken tegen een nieuwe patiënt dat hij niet meteen terechtkan. Een gedeeltelijke stop is er een die alleen voor orthodontie geldt, of alleen patiënten uit de eigen gemeente nog toelaat.
In Wallonië vonden we op 51 websites geen enkele stop, en in Brussel op 38 websites één praktijk die in drukke periodes geen nieuwe patiënten neemt. Op verschillende Franstalige websites vonden we net het omgekeerde: een formulier of een knop waarmee een nieuwe patiënt zijn eerste afspraak vraagt.
| Gewest | Websites gelezen | Patiëntenstop | Gedeeltelijke stop | Wachtlijst voor nieuwe patiënten |
|---|---|---|---|---|
| Vlaanderen | 141 | 34 (24%, marge 18 tot 32%) | 4 (3%) | 7 (5%) |
| Wallonië | 51 | 0 (marge 0 tot 7%) | 0 | 0 |
| Brussel | 38 | 0 (marge 0 tot 9%) | 1 (3%) | 0 |
| België | 230 | 34 (15%, marge 11 tot 20%) | 5 (2%) | 7 (3%) |
Waarom vooral in Vlaanderen?
Dat kunnen we uit deze cijfers niet afleiden, en we doen alsof niet. Wat wel vaststaat: de Vlaamse regering spreekt van een historisch tekort aan tandartsen, en het aantal tandartsen per inwoner daalt. Maar ook de Waalse regering rekent tandartsen tot de beroepen met een aanhoudend tekort, en de federale Planningscommissie noemt de ongelijke spreiding net in Wallonië het scherpst.
Een mogelijke uitleg is dat een patiëntenstop in Vlaanderen gewoonte is geworden om te communiceren, terwijl een Waalse of Brusselse praktijk een lange wachttijd geeft zonder het op de website te zetten. Dat is een vermoeden, geen bevinding. De officiële cijfers staan bij het tekort aan tandartsen en tandartsassistenten.
Hoe maakt een patiënt een afspraak?
Meestal nog met de telefoon. Een op vier praktijken laat online boeken: 55 van de 230, en in de drie gewesten ongeveer evenveel. Soms kan dat alleen voor een controle of alleen voor bestaande patiënten. Twee derde zet een e-mailadres op de website.
WhatsApp als contactkanaal bestaat bijna niet: 2 websites op 230 hebben een WhatsApp-knop, allebei in Brussel. Een chatvenster op de website vonden we bij 10 praktijken.
| Vlaanderen | Wallonië | Brussel | België | |
|---|---|---|---|---|
| Online een afspraak maken | 34 van 141 (24%) | 10 van 51 (20%) | 11 van 38 (29%) | 55 van 230 (24%, marge 19 tot 30%) |
| E-mailadres op de website | 100 (71%) | 30 (59%) | 26 (68%) | 156 (68%) |
| WhatsApp-knop | 0 | 0 | 2 (5%) | 2 (1%) |
| Chatvenster | 3 (2%) | 3 (6%) | 4 (11%) | 10 (4%) |
Wat betekent dat voor het onthaal van een praktijk?
Dat de telefoon de voordeur blijft, ook in een praktijk met een patiëntenstop. Een nieuwe patiënt die de website niet leest, belt toch, en iemand moet hem vriendelijk uitleggen dat het niet kan, waar hij wel terechtkan en of er een wachtlijst is. In een praktijk die een op drie nieuwe bellers moet afwijzen, is dat een groot deel van de dag.
Dat gesprek hoeft niet door de assistente aan de stoel gevoerd te worden. Een AI-receptionist voor tandartsen kan het elke keer op dezelfde manier voeren, de wachtlijst aanbieden als u er een hebt, en de bestaande patiënten gewoon inplannen.
Hoe we het gemeten hebben
We vertrokken van OpenStreetMap, de open kaart die iedereen mag gebruiken. Daar staan 951 Belgische tandartspraktijken in, waarvan 321 met een website. Na het schrappen van dubbele websites en van profielen op Facebook of een boekingsplatform bleven er 291 praktijkwebsites over. Daarvan konden we er 230 lezen: 44 waren onbereikbaar, 16 toonden geen tekst zonder JavaScript, en één vroeg om niet gelezen te worden.
Per website lazen we de startpagina en tot vier pagina’s zoals contact, afspraken en praktische info, op 28 september 2026, traag en met respect voor robots.txt. De tekst hielden we alleen bij zolang we hem indeelden. Bewaard zijn alleen ja-of-nee-signalen per gewest, en we noemen geen enkele praktijk.
- De steekproef is niet toevallig: OpenStreetMap kent niet elke praktijk, en een praktijk zonder website valt erbuiten. Vlaanderen is licht oververtegenwoordigd (61% van de gelezen websites, tegen 58% van de tandartsen), Wallonië licht ondervertegenwoordigd.
- Een website kan achterlopen: een stop die opgeheven is, kan er nog op staan, en omgekeerd.
- Wat in een afbeelding staat of pas met JavaScript verschijnt, hebben we niet gezien.
- Twee signalen die we ook gemeten hebben, telefoonuren en informatie over de wachtdienst, publiceren we niet: onze woordenlijst vond ze in het Nederlands beter dan in het Frans, en dan zou de vergelijking tussen de gewesten scheef zijn.
Wat praktijken ons vragen
Hoeveel tandartsen hebben een patiëntenstop in België?
Er bestaat geen officieel cijfer. In onze steekproef van 230 praktijkwebsites in september 2026 meldt 24% van de Vlaamse websites een patiëntenstop (marge 18 tot 32%), tegen geen enkele van de gelezen websites in Wallonië en Brussel. Over heel België is dat 15%.
Welke tandarts neemt nog nieuwe patiënten aan?
Wij noemen geen praktijken. Wat we wel zagen: veel praktijken met een stop maken een uitzondering voor gezinsleden van bestaande patiënten, en sommige werken met een wachtlijst waarop u zich kunt laten zetten. Bel een paar praktijken in uw buurt en vraag daar uitdrukkelijk naar.
Mag ik deze cijfers overnemen?
Ja, graag, met een vermelding van de bron en een link naar deze pagina, zodat de lezer de methode en de marges kan nalezen. De cijfers zijn een steekproef van websites, geen officiële statistiek.
Welke platformen voor online afspraken gebruiken Belgische tandartsen?
In onze steekproef het vaakst Progenda en Doctoranytime, daarna Doctena en Rosa. Een deel van de praktijken boekt via een eigen systeem op de website in plaats van een platform. Een op vier praktijken laat online boeken, soms alleen voor een controle of voor bestaande patiënten.
Tilcao is het besturingssysteem voor tandartspraktijken in België, met een AI-receptionist die oproepen en WhatsApp-berichten van patiënten beantwoordt in het Nederlands, het Frans en het Engels, en afspraken inplant, verzet en annuleert in de agenda van de praktijk zelf.